İqtisadiyyat rəqəmlərdən və nəzəri anlayışlardan ibarət sahə deyil. Ölkələrin inkişafı, biznes qərarları, maliyyə bazarları, beynəlxalq ticarət və gündəlik həyatda qəbul edilən bir çox qərarın arxasında iqtisadi proseslər dayanır. Buna görə də bu sahədə təhsil almaq istəyən tələbələr üçün universitetin yalnız diplom verməsi deyil, iqtisadi hadisələri təhlil etməyə və real problemlərə yanaşmağa imkan yaratması da önəmlidir.
Avropada iqtisadiyyat üzrə təhsil proqramları məhz bu baxımdan fərqlənir. Universitetlərdə klassik iqtisadiyyatla yanaşı, beynəlxalq iqtisadiyyat, maliyyə, ekonometrika, biznes və digər əlaqəli istiqamətlər üzrə seçim etmək mümkündür. Təhsil almaq üçün ölkə və universitet seçərkən isə proqramın məzmunu, tədris dili, qəbul qaydaları, illik xərclər və məzun olduqdan sonra iş imkanlarını birlikdə nəzərdən keçirmək lazımdır.
Avropada iqtisadiyyat təhsili almaq istəyən tələbələr üçün universitet seçimi ilə yanaşı, təhsil mühitinin xüsusiyyətləri də önəmlidir. İqtisadiyyatın müxtəlif sahələri üzrə ixtisaslaşmaq, beynəlxalq təcrübə qazanmaq və fərqli iqtisadi sistemləri öyrənmək bu təhsilin əsas üstünlüklərindəndir. Avropa universitetlərində təhsil alan tələbələr həm akademik, həm də praktiki baxımdan özlərini inkişaf etdirə bilirlər.
Avropada iqtisadiyyat üzrə təhsil almaq üçün universitet seçərkən proqramın məzmunu, tədris dili və ixtisaslaşma istiqamətinə diqqət yetirmək vacibdir. Qitənin müxtəlif ölkələrində iqtisadiyyat və əlaqəli sahələr üzrə tanınmış universitetlər fəaliyyət göstərir.
Avropada iqtisadiyyat təhsili ala biləcəyiniz 10 universitet aşağdakılardır:
London School of Economics and Political Science (LSE)– London, Böyük Britaniya
University of Cambridge– Kembric, Böyük Britaniya
University of Oxford– Oksford, Böyük Britaniya
Erasmus University Rotterdam– Rotterdam, Niderland
University of Amsterdam– Amsterdam, Niderland
Bocconi University– Milan, İtaliya
University of Mannheim– Mannheim, Almaniya
Ludwig Maximilian University of Munich (LMU Munich)– Münhen, Almaniya
University of Zurich– Sürix, İsveçrə
KU Leuven– Leuven, Belçika
Avropada iqtisadiyyat üzrə təhsil haqqı ölkəyə, universitetin dövlət və ya özəl olmasına görə dəyişir.
Almaniya: Dövlət universitetlərinin əksəriyyətində təhsil haqqı tutulmur, lakin semestr ödənişi tələb olunur.
İtaliya: İqtisadiyyat üzrə təhsil haqqı universitetdən asılı olaraq təxminən 500-4 000 avro arasında dəyişir.
Fransa: Beynəlxalq tələbələr üçün dövlət universitetlərində bakalavr təhsili təxminən 2 900 avrodan başlayır.
Niderland: Beynəlxalq tələbələr üçün bakalavr proqramlarında illik ödənişlər əsasən 9 000-20 000 avro arasındadır.
Polşa: İqtisadiyyat üzrə proqramlarda illik təhsil haqqı universitetdən asılı olaraq təxminən 2 000–8 000 avro olur.
Litva: Bakalavr proqramları üçün illik təhsil haqqı əsasən 3 500-5 000 avro civarındadır.
Latviya: İqtisadiyyat və əlaqəli proqramlarda illik ödənişlər təxminən 1 200-9 900 avro arasında dəyişir.
Böyük Britaniya: İqtisadiyyat üzrə bakalavr proqramlarında illik təhsil haqqı təxminən 11 000–35 000 avro arasında olur.
Avropanın dövlət universitetləri arasında iqtisadiyyat üzrə həm akademik, həm də tədqiqat baxımından seçilən ali məktəblər çoxdur. Bu universitetlərdə iqtisadiyyatın müxtəlif istiqamətləri üzrə bakalavr, magistr və doktorantura proqramlarına rast gəlmək mümkündür.
Avropada iqtisadiyyat təhsili verən ən yaxşı 10 dövlət universiteti aşağdakılardır:
University of Oxford– Oksford, Böyük Britaniya
University of Cambridge– Kembric, Böyük Britaniya
London School of Economics and Political Science (LSE)– London, Böyük Britaniya
University College London (UCL)– London, Böyük Britaniya
University of Amsterdam– Amsterdam, Niderland
Ludwig Maximilian University of Munich (LMU Munich)– Münhen, Almaniya
University of Mannheim– Mannheim, Almaniya
University of Bonn– Bonn, Almaniya
KU Leuven– Leuven, Belçika
Stockholm University– Stokholm, İsveç
Avropada özəl universitetlər arasında iqtisadiyyat, maliyyə və biznes istiqamətləri üzrə ixtisaslaşan bir sıra nüfuzlu ali məktəblər var. Bu universitetlər xüsusilə beynəlxalq təhsil mühiti, praktiki yanaşma və biznes dünyası ilə əlaqələri ilə seçilir. İqtisadiyyat üzrə seçim edərkən aşağıdakı özəl universitetlərə nəzər yetirmək olar.
Avropada iqtisadiyyat təhsili verən ən yaxşı 10 özəl universiteti aşağdakılardır:
Bocconi University– Milan, İtaliya
IE University– Madrid, İspaniya
Universitat Ramon Llull – ESADE– Barselona, İspaniya
Stockholm School of Economics– Stokholm, İsveç
NOVA School of Business and Economics– Lissabon, Portuqaliya
HEC Paris– Paris, Fransa
ESSEC Business School– Paris, Fransa
EDHEC Business School– Lill, Fransa
Católica Lisbon School of Business & Economics– Lissabon, Portuqaliya
BI Norwegian Business School– Oslo, Norveç
Avropada iqtisadiyyat üzrə bakalavr proqramları əsasən iqtisadi nəzəriyyə, riyaziyyat, statistika və məlumatların təhlili üzərində qurulur. Təhsil müddətində tələbələr həm iqtisadi prosesləri anlamağı, həm də real iqtisadi göstəricilər əsasında nəticə çıxarmağı öyrənirlər. Universitetdən asılı olaraq proqramın sonunda maliyyə, beynəlxalq iqtisadiyyat, biznes və ya ekonometrika kimi istiqamətlərdən birinə yönəlmək mümkündür.
İqtisadiyyat
Maliyyə və iqtisadiyyat
Beynəlxalq iqtisadiyyat
Biznes iqtisadiyyatı
İqtisadiyyat və ekonometriya
İqtisadiyyat və maliyyə
Tətbiqi iqtisadiyyat
İqtisadiyyat və idarəetmə
Siyasi iqtisadiyyat
İqtisadiyyat və statistika
Avropada iqtisadiyyat üzrə magistratura proqramları bakalavr mərhələsində əldə edilən bilikləri daha dərin və ixtisaslaşmış səviyyəyə daşıyır. Tələbələr iqtisadi modellərin qurulması, məlumatların təhlili, iqtisadi siyasət və araşdırma metodları ilə daha ətraflı tanış olurlar. Universitetdən asılı olaraq proqramı maliyyə, beynəlxalq iqtisadiyyat, ekonometrika və tətbiqi iqtisadiyyat kimi istiqamətlər üzrə davam etdirmək mümkündür.
İqtisadiyyat
Tətbiqi iqtisadiyyat
Beynəlxalq iqtisadiyyat
Maliyyə iqtisadiyyatı
Ekonometrika
Biznes iqtisadiyyatı
İqtisadi siyasət
İnkişaf iqtisadiyyatı
Əmək iqtisadiyyatı
Davranış iqtisadiyyatı
Avropada iqtisadiyyat üzrə doktorantura təhsili elmi araşdırma aparmaq və iqtisadiyyatın konkret istiqaməti üzrə yeni biliklər ortaya qoymaq istəyənlər üçün nəzərdə tutulur. Doktorantura mərhələsində tələbələr müstəqil tədqiqat aparır, iqtisadi modellər və statistik metodlardan istifadə edir, seçdikləri mövzu üzrə dissertasiya hazırlayırlar. Proqramın müddəti və qəbul tələbləri universitetə və ixtisaslaşma istiqamətinə görə dəyişir.
Avropada iqtisadiyyat proqramlarına müraciət zamanı sənədlər seçilən universitetə və təhsil pilləsinə görə fərqlənə bilər. Bakalavr üçün əsasən orta təhsil sənədləri, magistratura və doktorantura üçün isə əvvəlki təhsil pilləsinə aid diplom və transkript tələb olunur. Bəzi universitetlər əlavə olaraq dil sertifikatı, motivasiya məktubu və tövsiyə məktubu da istəyir.
Avropada bəzi universitetlər iqtisadiyyat üzrə bakalavr proqramlarına qəbul zamanı SAT nəticələrini nəzərə alır. SAT xüsusilə riyazi biliklərin vacib olduğu iqtisadiyyat və maliyyə proqramlarına müraciət edən tələbələr üçün üstünlük yarada bilər. Bununla belə, SAT tələbi bütün universitetlər üçün eyni deyil və bəzi ali məktəblər imtahanı məcburi, bəziləri isə əlavə qəbul göstəricisi kimi qəbul edir.
Avropada bəzi universitetlərdə iqtisadiyyat üzrə bakalavr proqramlarına attestat əsasında müraciət etmək mümkündür. Qəbul qaydaları ölkəyə və universitetə görə dəyişdiyi üçün yalnız attestatın olması hər universitetdə birbaşa qəbul üçün kifayət etməyə bilər. Xüsusilə attestatın tanınması, qiymət ortalaması, dil biliyi və əlavə qəbul tələbləri əvvəlcədən yoxlanılmalıdır.
İqtisadiyyat təhsili yalnız nəzəri biliklərlə məhdudlaşmır. Bu sahədə uğurlu olmaq üçün rəqəmlərlə işləmək, məlumatları düzgün təhlil etmək və iqtisadi hadisələr arasında əlaqə qurmaq bacarığı vacibdir. Xüsusilə universitet təhsilində analitik düşüncə və araşdırma bacarıqları tələbənin akademik nəticələrinə və gələcək karyerasına ciddi təsir göstərir.
İqtisadiyyat təhsili alan tələbələr nəzəri biliklərini real iş mühitində sınamaq üçün müxtəlif qurumlarda təcrübə keçə bilərlər. Praktika yeri seçilərkən tələbənin maraq dairəsi və gələcəkdə çalışmaq istədiyi sahə əsas götürülə bilər. Xüsusilə banklar, maliyyə qurumları, konsaltinq şirkətləri və dövlət təşkilatları iqtisadiyyat tələbələri üçün uyğun təcrübə istiqamətləridir.
Avropada iqtisadiyyat üzrə araşdırmalar aparan institutlar əmək bazarı, iqtisadi siyasət, maliyyə, makroiqtisadiyyat və beynəlxalq iqtisadi əlaqələr kimi müxtəlif istiqamətlərə fokuslanır.
Avropada iqtisadiyyat sahəsində ən yaxşı 10 araşdırma institute aşağdakılardır:
Avropada iqtisadiyyat üzrə təhsil alan tələbələr üçün universitetlərin öz təqaüdləri ilə yanaşı, beynəlxalq və Avropa səviyyəli maliyyə dəstəyi proqramları da mövcuddur. Təqaüdlərdən bəziləri yalnız təhsil haqqını, digərləri isə yaşayış, səyahət və viza xərclərini də əhatə edir. Xüsusilə magistratura səviyyəsində Erasmus Mundus kimi proqramlar iqtisadiyyat üzrə təhsil almaq istəyən beynəlxalq tələbələr üçün diqqətəlayiq seçimlərdir.