Türkiyə azərbaycanlı tələbələrin xaricdə təhsil almaq üçün ən çox seçdiyi ölkələrdən biridir. Azərbaycanla coğrafi yaxınlığı, dil və mədəniyyət baxımından oxşarlıqları, eləcə də geniş universitet seçimi Türkiyəni tələbələr üçün cəlbedici edir. Bununla yanaşı, təhsil almağı planlaşdıranlar üçün əsas məsələlərdən biri universitetlərin illik təhsil haqqı və yaşayış xərcləridir. Türkiyədə təhsil qiymətləri universitetin dövlət və ya özəl olmasından, seçilən ixtisasdan, tədris dilindən və təhsil pilləsindən asılı olaraq dəyişir.
Türkiyədə bakalavr və magistr təhsili dövlət və özəl universitetlərdə müxtəlif ixtisaslar üzrə həyata keçirilir. Bakalavr təhsili əksər ixtisaslarda 4 il, magistratura isə proqramdan asılı olaraq 1-2 il davam edir. Tədris türk və ingilis dillərində aparılır. Təhsil haqqı universitetin növünə, seçilən ixtisasa və tədris dilinə görə dəyişir.
1. Bakalavr təhsili: Əksər ixtisaslarda 4 il davam edir. Tibb, stomatologiya və bəzi digər sahələrdə təhsil müddəti daha uzundur.
2. Magistr təhsili: Bakalavr diplomu olan tələbələr üçün nəzərdə tutulur və əsasən 1-2 il davam edir. Proqramlar elmi-tədqiqat və ya peşəkar ixtisaslaşma istiqamətində ola bilər.
3. Dövlət universitetləri: Təhsil haqları, adətən, özəl universitetlərlə müqayisədə daha münasibdir. Qəbul şərtləri universitetə və ixtisasa görə dəyişir.
4. Özəl universitetlər: Geniş ixtisas seçimi, ingilisdilli proqramlar və təqaüd imkanları ilə seçilir. Təhsil haqları universitetdən və proqramdan asılı olaraq fərqlənir.
5. Tədris dili: Universitetlərdə əsasən türk və ingilis dillərində təhsil almaq mümkündür. İngilisdilli proqramlara qəbul zamanı dil biliyini təsdiqləyən sənəd tələb oluna bilər.
6. Qəbul şərtləri: Bakalavr pilləsində attestat, magistratura pilləsində isə bakalavr diplomu əsas sənədlər sırasındadır. Bəzi universitetlər əlavə imtahan nəticələri və digər sənədlər də tələb edə bilər.
Türkiyədə universitetə qəbul qaydaları seçilən təhsil pilləsindən, universitetin dövlət və ya özəl olmasından, eləcə də ixtisasdan asılı olaraq dəyişir. Azərbaycanlı tələbələr bakalavr və magistratura proqramlarına müxtəlif qəbul yolları ilə müraciət edə bilərlər. Bəzi universitetlər attestat və əvvəlki təhsil nəticələrini əsas götürür, digərləri isə əlavə imtahan və dil sertifikatı tələb edir. Ən uyğun qəbul üsulunu seçmək üçün universitetin müəyyən etdiyi şərtləri əvvəlcədən yoxlamaq vacibdir.
1. Attestatla qəbul: Bir sıra özəl və bəzi dövlət universitetləri bakalavr pilləsinə qəbul zamanı orta təhsil haqqında attestatın qiymətlərini nəzərə alır. Tələb olunan orta bal universitetə və ixtisasa görə dəyişir.
2. TR-YÖS imtahanı ilə qəbul: Türkiyədəki bir çox dövlət universitetində xarici tələbələrin bakalavr proqramlarına qəbulu üçün TR-YÖS nəticələrindən istifadə olunur. İmtahan nəticəsinə əsasən qəbul şərtləri universitetlər arasında fərqlənir.
3. SAT imtahanı ilə qəbul: Bəzi universitetlər beynəlxalq SAT imtahanının nəticələrini qəbul edir. Tələb olunan minimum bal seçilən universitetə və ixtisasa uyğun müəyyənləşdirilir.
4. Beynəlxalq diplom və imtahan nəticələri ilə qəbul: Bəzi universitetlər IB, Abitur və digər beynəlxalq təhsil proqramları üzrə diplomları və ya müvafiq imtahan nəticələrini qəbul şərtlərinə uyğun olaraq nəzərə alır.
5. Magistratura üzrə qəbul: Magistr proqramlarına müraciət etmək üçün bakalavr diplomu və akademik transkript tələb olunur. Bəzi universitetlər ALES və ya GRE nəticəsi, motivasiya məktubu, tövsiyə məktubları və müsahibə də tələb edilir.
6. Dil sertifikatı ilə qəbul: İngilis dilində tədris olunan proqramlara müraciət edən tələbələrdən TOEFL və ya universitetin qəbul etdiyi digər dil sertifikatı istənilir. Türk dilində təhsil üçün isə TÖMER sertifikatı tələb olunur.
7. Təqaüd proqramları vasitəsilə qəbul: Türkiyə Bursları kimi proqramlar vasitəsilə həm universitetə yerləşdirilmək, həm də təqaüd əldə etmək mümkündür. Bu proqramların ayrıca müraciət qaydaları və seçim meyarları var.
Türkiyədə təhsil almaq üçün ayrılmalı olan büdcə universitetin növündən, seçilən ixtisasdan və tələbənin yaşayacağı şəhərdən asılıdır. Dövlət universitetlərində təhsil haqları bir çox halda daha münasib olsa da, özəl universitetlərdə, xüsusilə tibb və stomatologiya kimi ixtisaslarda qiymətlər yüksək ola bilər. Təhsil haqqından əlavə, tələbələr yaşayış, qidalanma, nəqliyyat, tibbi sığorta və dərs materialları üçün də xərc çəkməlidirlər. Türkiyədə təhsil planı qurarkən bütün bu xərcləri əvvəlcədən hesablamaq maliyyə baxımından daha düzgün qərar verməyə kömək edir.
1. Dövlət universitetlərində təhsil haqqı: Qiymətlər universitetə, ixtisasa və təhsil səviyyəsinə görə dəyişir. Xarici tələbələr üçün müəyyən edilən illik ödənişlər bəzi proqramlarda münasib, bəzi ixtisaslarda isə daha yüksəkdir.
2. Özəl universitetlərdə təhsil haqqı: Özəl universitetlərdə illik təhsil haqqı, adətən, dövlət universitetlərindən yüksəkdir. Tədris dili, ixtisas və universitetin təqdim etdiyi təqaüd imkanları yekun məbləğə təsir göstərir.
3. Yaşayış xərcləri: Tələbənin yataqxanada, tələbə evində və ya kirayə mənzildə qalması aylıq büdcəni müəyyənləşdirən əsas amillərdəndir. İstanbul və Ankara kimi böyük şəhərlərdə yaşayış xərcləri bəzi digər şəhərlərlə müqayisədə daha yüksəkdir.
4. Qidalanma xərcləri: Universitet yeməkxanalarından istifadə etmək və evdə yemək hazırlamaq gündəlik xərcləri azaltmağa kömək edir. Kafe və restoranlarda tez-tez yemək isə aylıq büdcəni artırır.
5. Nəqliyyat xərcləri: Tələbələr şəhərdaxili nəqliyyatdan istifadə edirlər. Bir çox şəhərdə tələbələr üçün güzəştli nəqliyyat tarifləri mövcuddur, lakin şərtlər şəhərə görə dəyişir.
6. Tibbi sığorta və sağlamlıq xərcləri: Türkiyədə təhsil alan xarici tələbələr üçün tibbi sığorta məsələsi vacibdir. Sığortanın növündən, əhatə dairəsindən və tələbənin statusundan asılı olaraq əlavə ödənişlər yaranır.
7. Dərs vəsaitləri və şəxsi xərclər: Kitablar, dəftərxana ləvazimatları, proqram təminatı və ixtisasa uyğun digər materiallar üçün ayrıca büdcə ayırmaq lazımdır. Xüsusilə laboratoriya və praktiki dərsləri olan proqramlarda əlavə xərclər yaranır.
8. Viza və sənədləşmə xərcləri: Türkiyədə təhsil almaq üçün müraciət zamanı sənədlərin hazırlanması, tərcüməsi, təsdiqi və tələb olunduğu hallarda viza ilə bağlı xərclər nəzərə alınmalıdır. Bu məbləğlər tələbənin vəziyyətinə və tətbiq olunan qaydalara görə dəyişir.
Türkiyədə münasib büdcə ilə təhsil almaq istəyən tələbələr üçün şəhər seçimi ümumi xərclərə birbaşa təsir göstərir. İstanbul və Ankara ilə müqayisədə bəzi şəhərlərdə kirayə, qidalanma və nəqliyyat xərclərini daha aşağı səviyyədə saxlamaq mümkündür. Universitet seçərkən həm təhsil haqqını, həm də yaşayış imkanlarını nəzərə almaq vacibdir.
Türkiyədə aşağı büdcə ilə təhsil alına biləcək 10 şəhər aşağdakılardır:
Əskişəhər
Konya
Ərzurum
Sivas
Kayseri
Isparta
Samsun
Malatya
Qaziantep
Van
Türkiyədə münasib qiymətə ali təhsil almaq istəyən tələbələr üçün dövlət universitetləri əsas seçimlərdən biridir. Bu universitetlərdə təhsil haqları ixtisasa, təhsil pilləsinə və xarici tələbələr üçün müəyyən edilən ödənişlərə görə dəyişir. İstanbuldan kənarda yerləşən universitetlərdə təhsil almaq bəzi hallarda yaşayış xərclərini də azaltmağa kömək edir.
Türkiyədə aşağı büdcə ilə təhsil ala biləcəyiniz 10 universitet aşağdakılardır:
Anadolu Universiteti
Səlcuq Universiteti
Atatürk Universiteti
Sivas Cümhuriyyət Universiteti
Erciyes Universiteti
Süleyman Dəmirəl Universiteti
Ondokuz Mayıs Universiteti
İnönü Universiteti
Qaziantep Universiteti
Van Yüzüncü Yıl Universiteti
Türkiyədə münasib büdcə ilə universitet seçərkən yalnız təhsil haqqına deyil, ümumi təhsil və yaşayış xərclərinə də diqqət yetirmək lazımdır. Bəzi universitetlərdə illik təhsil haqqı aşağı olsa da, kirayə və gündəlik xərclər ümumi büdcəni artıra bilər. Eyni zamanda, seçilən ixtisasın keyfiyyəti, tədris dili və diplomun tanınması da qərar zamanı nəzərə alınmalıdır.
1. İllik təhsil haqqı: Dövlət və özəl universitetlərin ödənişlərini müqayisə edin. Xarici tələbələr üçün müəyyən edilən təhsil haqlarını və əlavə ödənişləri dəqiqləşdirin.
2. Yaşayış xərcləri: Universitetin yerləşdiyi şəhərdə kirayə, yataqxana, qidalanma və nəqliyyat qiymətlərini araşdırın.
3. Təqaüd imkanları: Universitetlərin təqdim etdiyi təqaüdləri, təhsil haqqı güzəştlərini və digər maliyyə dəstəyi imkanlarını nəzərdən keçirin.
4. Universitetin akkreditasiyası və diplomun tanınması: Təhsil müəssisəsinin rəsmi statusunu, proqramın keyfiyyətini və diplomun gələcəkdə işləmək və ya təhsili davam etdirmək istədiyiniz ölkədə tanınma şərtlərini yoxlayın.
5. İxtisas seçimi: Seçdiyiniz proqramın maraqlarınıza, gələcək karyera planlarınıza və əmək bazarındakı imkanlara uyğun olmasına diqqət yetirin.
6. Tədris dili: Türk və ya ingilis dilində təhsil almaq seçiminizi müəyyənləşdirin. Dil hazırlığı tələb olunarsa, bunun əlavə xərc yaradacağını nəzərə alın.
7. Qəbul şərtləri: Attestat, TR-YÖS, SAT və ya digər imtahan nəticələrinə dair tələbləri universitetin rəsmi qəbul qaydalarından öyrənin.
8. Yataqxana və nəqliyyat imkanları: Universitetin yataqxanalarının mövcudluğunu, qiymətlərini və kampusa ictimai nəqliyyatla çatmağın nə qədər rahat olduğunu araşdırın.
9. Əlavə xərclər: Sənədlərin tərcüməsi və təsdiqi, tibbi sığorta, dərs materialları və qeydiyyatla bağlı mümkün ödənişləri əvvəlcədən hesablayın.
10. Məzun olduqdan sonrakı imkanlar: Universitetin təcrübə proqramlarını, karyera mərkəzini, işəgötürənlərlə əməkdaşlığını və məzunların iş imkanlarını qiymətləndirin.
İstanbul Türkiyədə universitet seçimi baxımından ən geniş imkanlara malik şəhərlərdən biridir. Şəhərdə həm dövlət, həm də özəl universitetlər fəaliyyət göstərir və təhsil haqları universitetə, ixtisasa və tədris dilinə görə dəyişir. Büdcəsini nəzərə alaraq İstanbulda oxumaq istəyən tələbələr üçün dövlət universitetləri, eləcə də təqaüd və təhsil haqqı güzəştləri təklif edən özəl universitetlər uyğun seçim ola bilər. Universitet seçərkən təhsil haqqı ilə yanaşı, İstanbulda yaşayış xərclərini də hesablamaq vacibdir.
İstanbulda aşağı büdcəli 10 universitet aşağdakılardır:
Marmara Universiteti
İstanbul Universiteti
İstanbul Mədəniyyət Universiteti
İstanbul Medeniyet Universiteti
Yıldız Texniki Universiteti
İstanbul Gedik Universiteti
İstanbul Arel Universiteti
İstanbul Topkapı Universiteti
İstanbul Yeni Yüzyıl Universiteti
İstanbul Beykent Universiteti
Türkiyədə tələbələrin yaşayış xərcləri seçdikləri şəhərdən, qalacaqları yerdən və gündəlik vərdişlərindən asılı olaraq dəyişir. İstanbul kimi böyük şəhərlərdə kirayə və nəqliyyat xərcləri daha yüksək olduğu halda, Əskişəhər, Konya və Ərzurum kimi şəhərlərdə daha qənaətli yaşamaq mümkündür. Universitet yataqxanalarında qalmaq, tələbə yeməkxanalarından istifadə etmək və ictimai nəqliyyata üstünlük vermək aylıq büdcəni azaltmağa kömək edir. Türkiyədə təhsil planlaşdıran tələbələrin əsas yaşayış xərclərini əvvəlcədən hesablaması maliyyə baxımından daha rahat qərar verməsinə şərait yaradır.
1. Kirayə və yataqxana xərcləri: Tələbələr dövlət və özəl yataqxanaları, tələbə evlərini və kirayə mənzilləri seçə bilərlər. Qiymətlər şəhərə, yerləşməyə və otaqda qalan şəxslərin sayına görə dəyişir.
2. Qidalanma xərcləri: Universitet yeməkxanaları və evdə yemək hazırlamaq daha qənaətli seçimlərdir. Kafe və restoranlarda tez-tez yemək aylıq xərcləri artırır.
3. Nəqliyyat xərcləri: İctimai nəqliyyat tələbələrin gündəlik gediş-gəlişi üçün əsas vasitələrdən biridir. Bəzi şəhərlərdə tələbələr üçün güzəştli nəqliyyat kartları mövcuddur.
4. Kommunal xidmətlər: Kirayə mənzildə qalan tələbələr elektrik, su, qaz və internet xərclərini nəzərə almalıdırlar. Bir neçə nəfərlə eyni evdə yaşamaq bu xərclərin bölüşdürülməsinə imkan verir.
5. Təhsil və dərs vəsaitləri: Kitablar, dəftərxana ləvazimatları, çap xidmətləri və ixtisasa uyğun materiallar üçün əlavə büdcə ayırmaq lazımdır.
6. Mobil rabitə və internet: Telefon balansı, mobil internet və ev interneti aylıq xərclər sırasındadır. Seçilən tarifə və istifadə həcminə görə ödənişlər dəyişir.
7. Şəxsi və sosial xərclər: Geyim, şəxsi qulluq vasitələri, əyləncə və dostlarla keçirilən vaxt üçün də büdcə nəzərdə tutulmalıdır.
8. Sağlamlıq və sığorta xərcləri: Tibbi sığorta, dərmanlar və zəruri tibbi xidmətlər üçün əlavə vəsait lazım ola bilər. Sığorta şərtlərini və əhatə dairəsini əvvəlcədən araşdırmaq məqsədəuyğundur.
9. Sənədləşmə və digər ödənişlər: Yaşayış icazəsi ilə bağlı prosedurlar, sənədlərin tərcüməsi və təsdiqi kimi xərclər tələbənin vəziyyətindən və qüvvədə olan qaydalardan asılıdır.
10. Gözlənilməz xərclər: Təcili alışlar, səfərlər və digər planlaşdırılmamış ödənişlər üçün aylıq büdcədən müəyyən məbləğ ayırmaq faydalıdır.
Türkiyədə universitet tələbələri üçün yataqxana qiymətləri müəssisənin dövlət və ya özəl olmasından, yerləşdiyi şəhərdən və otaq şəraitindən asılı olaraq dəyişir. Dövlət yataqxanaları, adətən, daha qənaətli seçim hesab olunur, özəl yataqxanalarda isə otaq rahatlığı və əlavə xidmətlər qiymətə təsir göstərir. İstanbul, Ankara və İzmir kimi böyük şəhərlərdə yaşayış xərcləri daha yüksək ola bilər. Büdcəsini əvvəlcədən planlaşdıran tələbələr universitet yataqxanalarını, dövlət yataqxanalarını və özəl yaşayış müəssisələrini müqayisə etməlidirlər.
1. Dövlət yataqxanaları: Türkiyədə KYK dövlət yataqxanaları tələbələr üçün ən qənaətli yaşayış variantlarından biridir. Son illər üçün aylıq ödənişlər 1.590 TL-dən başlayır. Yataqxanaya yerləşdirmə müraciət və uyğunluq şərtlərindən asılıdır.
2. Universitetlərin öz yataqxanaları: Bəzi universitetlər tələbələrə kampus daxilində və ya kampusa yaxın ərazilərdə yataqxana imkanı yaradır. Qiymətlər otağın neçə nəfərlik olmasına, şəraitə və universitetin müəyyən etdiyi tariflərə görə dəyişir.
3. Özəl yataqxanalar: Özəl yataqxanalarda tək, iki və daha çox nəfərlik otaqlar, internet, camaşırxana və yemək kimi xidmətlər təklif oluna bilər. Qiymətlər şəhərdən, otaq tipindən və xidmətlərdən asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.
4. Yataqxana seçərkən əlavə xərclər: Yataqxananın qiymətinə yemək, kommunal xidmətlər, internet və camaşırxananın daxil olub-olmadığını dəqiqləşdirmək lazımdır. Bəzi yataqxanalarda qeydiyyat zamanı depozit də tələb olunur.
Türkiyədə bakalavr təhsilinin illik qiyməti universitetin dövlət və ya özəl olmasına, seçilən ixtisasa və tədris dilinə görə dəyişir. Son illər tədris üçün dövlət universitetləri xarici tələbələrə özlərinin müəyyən etdiyi tariflər əsasında təhsil haqqı tətbiq edir. Məsələn, Erciyes Universitetinin rəsmi qiymət cədvəlində yeni qəbul olunan beynəlxalq tələbələr üçün illik ödənişlər tibb ixtisasında 375.000 TL, mühəndislikdə 82.000 TL, iqtisadiyyat və idarəetmə sahələrində isə 58.000 TL olaraq göstərilir. Bu fərq seçilən ixtisasın təhsil xərcinə necə təsir etdiyini aydın göstərir.
1. Dövlət universitetlərində təhsil haqları: Dövlət universitetlərində xarici tələbələr üçün illik təhsil haqqı ixtisasdan asılı olaraq fərqlənir. Erciyes Universitetində son illər tədris üzrə mühəndislik və memarlıq proqramları 82.000 TL, iqtisadiyyat və idarəetmə proqramları 58.000 TL, tibb proqramı isə 375.000 TL təşkil edir.
2. Özəl universitetlərdə təhsil haqları: Özəl universitetlərdə illik ödənişlər daha yüksək ola bilər. Məsələn, İstanbul Sabahattin Zaim Universitetində ümumi bakalavr proqramlarının illik təhsil haqqı 7.000 ABŞ dolları, kompüter və proqram mühəndisliyi proqramlarının qiyməti isə 8.000 ABŞ dollarıdır. Universitet 25%, 50% və 100% təqaüd seçimləri də göstərir.
3. Tibb və stomatologiya üzrə təhsil haqları: Bu ixtisaslarda təhsil haqqı digər sahələrlə müqayisədə daha yüksəkdir. Acıbadem Universitetində son illər tədris üçün tibb proqramının illik qiyməti 36.000 ABŞ dolları, əczaçılıq proqramının qiyməti isə 16.000 ABŞ dollarıdır.
4. İngilisdilli proqramların qiymətləri: İngilis dilində tədris olunan proqramların ödənişi universitetdən və ixtisasdan asılı olaraq fərqlənir. İstanbul Ticarət Universitetində beynəlxalq tələbələr üçün son illər tədris üçün türk dilində bakalavr proqramları 6.000 ABŞ dolları, ingilis dilində proqramlar isə 7.000 ABŞ dollarıdır.
5. Təqaüdlə təhsil imkanları: Özəl universitetlərdə akademik göstəricilərə və digər meyarlara əsasən təhsil haqqı güzəştləri əldə etmək mümkündür. Müraciət etməzdən əvvəl təqaüdün hansı xərcləri əhatə etdiyini, növbəti illərdə davam etmə şərtlərini və tələb olunan akademik nəticələri yoxlamaq lazımdır.
1. Dövlət universitetlərində magistr təhsili: Dövlət universitetlərində magistratura ödənişləri universitetə və proqramın növünə görə dəyişir. Məsələn, Samsun Universitetində beynəlxalq tələbələr üçün magistr proqramlarının təhsil haqqı 50.000 TL, doktorantura proqramlarının təhsil haqqı isə 60.000 TL təşkil edir.
2. Özəl universitetlərdə magistr təhsili: Özəl universitetlərdə təhsil haqları, adətən, daha yüksək olur. Alanya Universitetində beynəlxalq tələbələr üçün tezli magistr proqramlarının ümumi qiyməti 5.000 ABŞ dolları, tezsiz magistr proqramlarının qiyməti isə 4.700 ABŞ dollarıdır.
3. Tezli magistr proqramları: Elmi-tədqiqat və dissertasiya yazılmasını əhatə edən bu proqramlar, əsasən, 2 il davam edir. Təhsil haqqı seçilən ixtisasdan, universitetdən və proqramın müddətindən asılı olaraq dəyişir.
4. Tezsiz magistr proqramları: Daha çox peşəkar bilik və ixtisaslaşmaya yönələn bu proqramlar, adətən, 1–1,5 il davam edir. Bəzi universitetlərdə tezsiz magistr proqramlarının ümumi ödənişi tezli proqramlarla müqayisədə daha münasib ola bilər.
5. İngilisdilli magistr proqramları: İngilis dilində tədris olunan proqramların qiyməti universitetə və ixtisasa görə fərqlənir. Qəbul zamanı IELTS, TOEFL və ya universitetin qəbul etdiyi digər dil sertifikatı tələb olunur.
6. Təqaüd və güzəştlər: Universitetlərin akademik göstəricilərə əsaslanan təqaüdləri və təhsil haqqı endirimləri magistratura xərclərini azaltmağa kömək edir. Müraciət zamanı beynəlxalq tələbələr üçün nəzərdə tutulan təqaüd proqramlarının şərtlərini araşdırmaq vacibdir.
1. Dövlət universitetlərində doktorantura: Dövlət universitetlərində təhsil haqları özəl universitetlərlə müqayisədə daha münasib ola bilər. Samsun Universitetində beynəlxalq tələbələr üçün doktorantura proqramlarının təhsil haqqı 60.000 TL təşkil edir.
2. Özəl universitetlərdə doktorantura: Özəl universitetlərdə qiymətlər ixtisasdan və proqramın müddətindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, Antalya Bilim Universitetində biznes və dövlət hüququ üzrə doktorantura proqramlarının ümumi təhsil haqqı 9.000 ABŞ dollarıdır.
3. Mühəndislik və texniki sahələr üzrə doktorantura: Bu sahələrdə təhsil haqqı proqramın məzmununa, laboratoriya imkanlarına və universitetə görə fərqlənir. Atılım Universitetində bir sıra mühəndislik doktorantura proqramlarının ümumi qiyməti 22.000 ABŞ dolları, memarlıq üzrə türk dilində doktorantura proqramının qiyməti isə 16.500 ABŞ dollarıdır.
4. Biznes və sosial elmlər üzrə doktorantura: Biznesin idarə edilməsi, iqtisadiyyat, hüquq və digər sosial elmlər üzrə proqramların qiymətləri universitetdən asılıdır. Atılım Universitetində sosial elmlər üzrə bir sıra doktorantura proqramlarının ümumi təhsil haqqı 20.500 ABŞ dollarıdır.
5. Təqaüdlə doktorantura: Bəzi universitetlər doktorantura tələbələrinə tam və ya qismən təhsil haqqı güzəşti, aylıq təqaüd və yataqxana dəstəyi təklif edir. Məsələn, Sabancı Universitetinin doktorantura təqaüdlərinə təhsil haqqından azadolma və yaşayış dəstəyi daxildir.
Türkiyədə dövlət universitetləri münasib qiymətə ali təhsil almaq istəyən azərbaycanlı tələbələr üçün əsas seçimlərdən biridir. Təhsil haqqı seçilən ixtisasa, universitetə, tədris dilinə və təhsil pilləsinə görə dəyişir. Xarici tələbələr üçün ödənişlər universitetlər tərəfindən müəyyən edilir və qəbuldan əvvəl rəsmi qiymət cədvəllərini yoxlamaq vacibdir. Tibb, mühəndislik və digər ixtisaslar üzrə təhsil haqları arasında nəzərəçarpacaq fərqlər var.
Tibb və stomatologiya: Bu ixtisaslar klinik təcrübə və xüsusi tədris imkanları ilə əlaqədar digər sahələrlə müqayisədə daha yüksək təhsil haqqına malik ola bilər.
Mühəndislik və texniki ixtisaslar: Kompüter mühəndisliyi, elektrik-elektronika mühəndisliyi və digər texniki proqramların qiymətləri universitetə və tədris dilinə görə dəyişir.
İqtisadiyyat və idarəetmə: İqtisadiyyat, biznesin idarə edilməsi və menecment kimi sahələrdə müxtəlif büdcələrə uyğun dövlət universitetləri tapmaq mümkündür.
Humanitar və sosial elmlər: Tarix, sosiologiya, beynəlxalq münasibətlər və digər sosial elmlər üzrə təhsil haqları proqramdan asılı olaraq fərqlənir.
Tədris dili: İngilis dilində tədris olunan proqramlarda ödənişlər türk dilindəki proqramlardan fərqlənə bilər. Buna görə hər iki variantın qiymətini ayrıca araşdırmaq lazımdır.
Təhsil haqqının hesablanması: Universitetin açıqladığı məbləğin illik, semestrlik və ya bütün proqram müddəti üçün olduğunu dəqiqləşdirmək vacibdir. Təhsil haqqına yaşayış, qidalanma və digər şəxsi xərclər, adətən, daxil olmur.
Türkiyədə özəl universitetlər müxtəlif ixtisaslar üzrə geniş təhsil imkanları təklif edir. Bu universitetlərdə təhsil haqları seçilən proqramdan, tədris dilindən və universitetin qiymət siyasətindən asılı olaraq dəyişir. Xüsusilə tibb, stomatologiya və mühəndislik kimi ixtisaslarda ödənişlər daha yüksək ola bilər. Bununla yanaşı, bir sıra özəl universitetlər beynəlxalq tələbələrə təqaüd və təhsil haqqı güzəştləri də təklif edir.
1. Tibb və stomatologiya: Bu ixtisaslar özəl universitetlərdə ən yüksək təhsil haqqına malik proqramlar arasındadır. Məsələn, Acıbadem Universitetində tibb proqramının illik təhsil haqqı 36.000 ABŞ dollarıdır.
2. Mühəndislik və İT: Kompüter mühəndisliyi, proqram təminatı mühəndisliyi və digər texniki ixtisasların qiymətləri universitetə və tədris dilinə görə fərqlənir. Bəzi universitetlərdə bu proqramlar üçün daha münasib ödənişlər tapmaq mümkündür.
3. İqtisadiyyat və biznes: Biznesin idarə edilməsi, iqtisadiyyat və menecment proqramları müxtəlif qiymətlərlə təklif olunur. Təhsil haqqı universitetin nüfuzundan, proqramın dilindən və tətbiq edilən güzəştlərdən asılıdır.
4. Humanitar və sosial elmlər: Psixologiya, beynəlxalq münasibətlər, sosiologiya və digər sosial elmlər üzrə proqramların qiymətləri universitetdən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, Acıbadem Universitetində psixologiya proqramının illik təhsil haqqı 8.500 ABŞ dollarıdır.
5. İngilisdilli proqramlar: Özəl universitetlərdə ingilis dilində tədris olunan proqramlar geniş yayılıb. Bu proqramların təhsil haqları türk dilində tədris olunan proqramlardan fərqlənə bilər.
6. Təqaüd və təhsil haqqı güzəştləri: Bir çox özəl universitet akademik nəticələrə və qəbul şərtlərinə əsasən 25%, 50% və ya 100% təhsil haqqı güzəşti təklif edir. Müraciət zamanı təqaüdün hansı şərtlərlə verildiyini və sonrakı semestrlərdə davam edib-etmədiyini dəqiqləşdirmək vacibdir.
Türkiyədə təhsil haqları seçilən ixtisasdan, universitetin dövlət və ya özəl olmasından, eləcə də tədris dilindən asılı olaraq dəyişir.
|
İxtisas |
İllik təhsil haqqı |
|
Tibb |
17.000–44.000 ABŞ dolları |
|
Stomatologiya |
17.000–36.000 ABŞ dolları |
|
Əczaçılıq |
12.000–18.000 ABŞ dolları |
|
Mühəndislik və İT |
4.750–10.000 ABŞ dolları |
|
Hüquq |
Təxminən 8.000 ABŞ dolları |
|
Biznes və iqtisadiyyat |
Təxminən 12.750 ABŞ dolları |
|
Tibb bacısı və sağlamlıq elmləri |
4.500–9.000 ABŞ dolları |
|
Memarlıq və dizayn |
Universitetə və proqrama görə dəyişir |
Qeyd: Cədvəldəki rəqəmlər müxtəlif özəl universitetlərin qiymətləri əsasında verilmiş təxmini göstəricilərdir, Türkiyədəki bütün universitetlər üçün vahid tarif deyil. Təqaüdlər və endirimlər yekun ödənişi azalda bilər. Müraciət etməzdən əvvəl seçdiyiniz universitetin rəsmi qiymət cədvəlini yoxlamağınız tövsiyə olunur.
|
Universitet növü |
İllik təhsil haqqı |
|
Dövlət universitetləri |
Universitetə və proqrama görə dəyişir |
|
Özəl universitetlər |
Təxminən 5.000–15.000 ABŞ dolları |
|
İngilis dilində tədris olunan proqramlar |
Təxminən 7.000–18.000 ABŞ dolları |
Memarlıq ixtisası üzrə təhsil haqları universitetin yerləşdiyi şəhərdən, tədris dilindən və tələbələrə tətbiq olunan güzəştlərdən asılıdır. Təhsil müddətində tələbələrin layihə hazırlamaq, maket düzəltmək və xüsusi proqramlardan istifadə etmək üçün əlavə xərcləri də yarana bilər. Təqaüd imkanları özəl universitetlərdə təhsil haqqını azaltmağa kömək edə bilər.
|
Universitet növü |
İllik təhsil haqqı |
|
Dövlət universitetləri |
Universitetə və tədris dilinə görə dəyişir |
|
Özəl universitetlər |
Təxminən 17.000–36.000 ABŞ dolları |
|
İngilis dilində tədris olunan proqramlar |
Təxminən 20.000–40.000 ABŞ dolları |
Türkiyədə diş həkimliyi təhsili digər bir çox ixtisasla müqayisədə daha yüksək ödəniş tələb edir. Təhsil haqqı universitetin dövlət və ya özəl olmasından, proqramın tədris dilindən və tələbəyə tətbiq edilən endirimlərdən asılıdır. Klinik məşğələlər və praktiki hazırlıq diş həkimliyi təhsilinin əsas hissəsini təşkil edir.
|
Universitet növü |
İllik təhsil haqqı |
|
Dövlət universitetləri |
Universitetə və tədris dilinə görə dəyişir |
|
Özəl universitetlər |
Təxminən 17.000–44.000 ABŞ dolları |
|
İngilis dilində tədris olunan proqramlar |
Təxminən 25.000–50.000 ABŞ dolları |
Türkiyədə tibb təhsili almaq istəyən beynəlxalq tələbələr üçün təhsil haqları universitetin növünə, tədris dilinə və seçilən proqrama görə fərqlənir. Özəl universitetlərdə ödənişlər adətən daha yüksək olur, dövlət universitetlərində isə qəbul şərtləri və təhsil haqqı universitetdən asılı olaraq dəyişir. Tibb fakültəsində təhsil, əsasən, 6 il davam edir və bu müddət ərzində nəzəri dərslərlə yanaşı klinik təcrübə də keçirilir.
|
Universitet növü |
İllik təhsil haqqı |
|
Dövlət universitetləri |
Universitetə və proqrama görə dəyişir |
|
Özəl universitetlər |
Təxminən 4.000–10.000 ABŞ dolları |
|
İngilis dilində tədris olunan proqramlar |
Təxminən 5.000–12.000 ABŞ dolları |
Türkiyədə informasiya texnologiyaları (İT), kompüter mühəndisliyi və proqram təminatı mühəndisliyi ixtisasları üzrə təhsil haqları universitetdən və tədris dilindən asılı olaraq dəyişir. Dövlət universitetlərində təhsil haqqı daha münasib ola bilər, özəl universitetlərdə isə qiymətlər adətən yüksək olur. Təqaüd və endirimlərdən yararlanmaqla özəl universitetlərdə də daha aşağı məbləğlə təhsil almaq mümkündür.
|
Universitet növü |
İllik təhsil haqqı |
|
Dövlət universitetləri |
Universitetə və proqrama görə dəyişir |
|
Özəl universitetlər |
Təxminən 4.000–12.000 ABŞ dolları |
|
İngilis dilində tədris olunan proqramlar |
Təxminən 5.000–15.000 ABŞ dolları |
Türkiyədə menecment ixtisası üzrə təhsil haqları universitetin dövlət və ya özəl olmasından, tədris dilindən və proqramın məzmunundan asılı olaraq dəyişir. Biznesin idarə edilməsi, beynəlxalq biznes və idarəetmə kimi proqramlar bu sahəyə maraq göstərən tələbələr üçün uyğun seçimlərdir. Dövlət universitetlərində daha münasib qiymətlərlə təhsil almaq mümkün olduğu halda, özəl universitetlərdə təqaüd və endirimlərdən yararlanmaq xərcləri azalda bilər.
Türkiyədə təhsil alan beynəlxalq tələbələr dərslərini davam etdirməklə yanaşı, müəyyən şərtlər daxilində işləyərək gündəlik xərclərinin bir hissəsini qarşılaya bilərlər. İş imkanları tələbənin təhsil səviyyəsindən, dil biliklərindən, ixtisasından və yaşadığı şəhərdən asılıdır. Xüsusilə böyük şəhərlərdə xidmət, satış, turizm və rəqəmsal sahələrdə iş tapmaq imkanları mövcuddur.
Satış məsləhətçisi: Mağazalarda, ticarət mərkəzlərində və geyim brendlərində işləmək mümkündür.
Kafe və restoranlar: Ofisiant, barista və mətbəx köməkçisi kimi vəzifələr tələbələr üçün uyğun seçimlərdir.
Müştəri xidmətləri: Xarici dil bilən tələbələr çağrı mərkəzlərində və müştəri dəstəyi şöbələrində çalışa bilərlər.
İT və proqramlaşdırma: Müvafiq bilikləri olan tələbələr veb-proqramlaşdırma, texniki dəstək və proqram təminatının hazırlanması sahələrində təcrübə qazana bilərlər.
Sosial media və rəqəmsal marketinq: Kontent hazırlamaq, sosial media hesablarını idarə etmək və reklam kampaniyalarına dəstək vermək mümkündür.
Tərcüməçilik: Azərbaycan, türk, ingilis və digər dilləri bilən tələbələr tərcümə və mətn redaktəsi işləri görə bilərlər.
Onlayn və sərbəst işlər: Qrafik dizayn, mətn yazarlığı, video montaj və digər rəqəmsal xidmətlər üzrə məsafədən işləmək mümkündür.
Universitet daxilində işlər: Bəzi universitetlərdə tələbələr üçün layihə köməkçisi, laboratoriya dəstəyi və digər uyğun vəzifələr mövcud ola bilər.